Financiering van publieke laadinfrastructuur in Europa

Onderzoek naar de financiering van publieke laadinfrastructuur in Europa, uitgevoerd in opdracht van ElaadNL. De publieke versie van het eindrapport is hier beschikbaar: Resultaat verkenning financiering EV-laadinfra in Europa, zomer 2013.

Projectbeschrijving
Nederland loopt in Europa voorop in de uitrol, marktontwikkeling en interoperabiliteit van publieke laadinfrastructuur. In opdracht van Stichting e-laad.nl brachten we in de zomer van 2013 voor 14 Europese landen de financiering en organisatie van publieke laadinfrastructuur in kaart. De bureaustudie richt zich op onder andere op:

  • Financiering: wie financiert (netbeheerders, overheden, private partijen of een combinatie)?
  • Rol netbeheerders: welke rol heeft de netbeheerder (financier, aansluiten op het distributienet, overige zoals service provider)
  • Interoperabiliteit: in hoeverre is interoperabel laden tussen verschillende aanbieders mogelijk?
  • Switchen aan de laadpaal: in hoeverre is het mogelijk om bij de laadpaal te switchen van energieleverancier?

In onderstaand schema (NB. deze studie is uit de zomer van 2013) staan de resultaten van de 14 landen weergegeven. Landen die in deze studie meegenomen zijn België, Denemarken, Duitsland, Estland, Frankrijk, Ierland, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Turkijke, Verenigd Koninkrijk en Zweden.

Resultaten verkenning financiering EV-laadinfra in Europa, zomer 2013

Antwoorden op kennisvragen

Wie financiert de publieke laadinfrastructuur? 
De financiering van de publieke laadinfrastructuur komt voornamelijk voort uit investeringen van de overheid en/of netbeheerder. Het aantal private partijen dat investeert is tot een minimum beperkt (alleen in beperkte mate in Denemarken, Oostenrijk, Turkije en Zweden).

Welke organisatorische rol hebben netbeheerders? 
De netbeheerders zijn in alle verkende landen verantwoordelijk voor de aansluitingen op het elektriciteitsnet. Daarnaast investeren in een aantal landen netbeheerders, al dan niet vanuit een opdracht van een overheid, in publieke laadinfrastructuur. Dat geldt voor Duitsland, Ierland, Italië, Nederland en Noorwegen. Tot slot heeft in een beperkter aantal landen de netbeheerder ook een actievere rol als infraprovider en/of serviceprovider.

In hoeverre is er sprake van interoperabiliteit? 
Interoperabiliteit is beperkt georganiseerd. Nederland, Ierland en Portugal springen er uit als landen waar interoperabiliteit goed is geregeld. Daarnaast wordt er in een aantal landen geëxperimenteerd met (internationale) interoperabiliteit.

Switchen aan de paal mogelijk? 
Switchen aan de paal is op dit moment alleen mogelijk in Portugal en in Nederland vindt een verkenning plaats. In landen met een sterke rol voor de netbeheerder is switchen aan de paal een actueel thema, veelal ingegeven vanuit een vrije energiemarkt.

We zien de volgende trends

Europa kent twee gangbare modellen voor publieke laadinfrastructuur, met een explicatie verschil in de rol van de netbeheerder.
In het integrated market model zijn de netbeheerders verantwoordelijk voor de uitrol, beheer en onderhoud van de publieke laadinfrastructuur. De netbeheerder (DSO) is in dit model conform Europese regelgeving verantwoordelijk om een energiemaatschappij toegang te geven voor de verkoop van stroom via het laadpunt. Netbeheerders dragen alle kosten, die zij verrekenen via de gebruikers tarieven. Niet e-rijders betalen in dit model mee aan de kosten van laadinfrastructuur.

In het independent market model beperkt de rol van de netbeheerder zich tot het aansluiten van een laadpunt op het elektriciteitsnet. Op eigen initiatief, of via aanbestedingen, realiseert een private partij publieke oplaadinfrastructuur. Het aantal private partijen dat op eigen initiatief laadpunten realiseert is zeer beperkt.

Onafhankelijk van het integrated of het independent model is de realisatie van publieke laadinfrastructuur in alle landen die onderdeel zijn van de verkenning afhankelijk van publiek middelen. Er is op basis van de aantallen laadpunten in de verschillende Europese landen geen harde uitspraak mogelijk over welk model tot dusver tot het best dekkende laadpuntennetwerk leidt en/of grootste aantal elektrische auto’s.

In een aantal landen een sterke ‘EV autoriteit’: één organisatie die – tenminste op het gebied van publieke oplaadinfrastructuur – kennishouder is en samenwerking tussen partijen zoals energieleveranciers, marktpartijen en overheden organiseert.
Onder andere Italië, Ierland en Portugal kennen een autoriteit die vanuit de landelijke overheid is gestart. De autoriteit geeft een eenduidig portaal voor e-rijders over het ‘hoe en wat’ van elektrisch vervoer. Op basis van de beschikbare informatie is geen uitspraak mogelijk over de impact van een landelijke autoriteit op de groei van elektrisch rijden.