Keynote: The Dutch revolution in smart charging electric vehicles

During the Dutch trade mission to California (8-11 January 2017) led by Prince Constantijn and Minister Kamp, I gave a keynote presentation on January 9th on the development of E-Mobility in the Netherlands. In this blog post, as requested by many, the summary of my keynote presentation. Many thanks to Annabel van Zante for the preparatory work.

Lees verder

September 2016 maand van de Model X: groei BEV blijft constant

September 2016 is de maand van de Tesla Model X. In Nederland rijden nu 234 Model X-en, waarvan er in september 205 zijn geregistreerd. Samen met de Model S (231 registraties) goed voor bijna 80% van de nieuw geregistreerde elektrische auto’s in september. In Nederland zijn nu 11.986 volledig elektrische auto’s geregistreerd (bron RVO).

Lees verder

Smart charging: ‘gratis’ stroom door een laadrevolutie?

Voor mij als EV- en energie enthousiasteling begint 2016 ge-wel-dig. Het is niet langer de vraag of de elektrische auto er komt maar hoe snel. En het slim laden van elektrische auto’s op stroom uit zon en wind is actueler dan ooit. Wat houdt het ‘slim laden’ in? Wat levert het op? En hoe gaan we dat dan echt realiseren? Ik neem je graag mee in mijn visie.

Thuis met slimme energie
In de zomer van 2015 kocht ik een nieuw huis. Onder andere voorzien van WKO, slimme meter en elektrische boilers voor het verwarmen van tapwater. De slimme meter geeft ons meer dan ooit inzicht in het elektriciteitsverbruik. En wat blijkt, veruit het grootste deel van ons elektriciteitsgebruik zit in het verwarmen van ons tapwater. De nog niet zo slimme boilers beginnen dagelijks  het water te verwarmen als wij om omstreeks 7.00 uur gaan douchen. Gemiddeld hebben we onze – meer dan voldoende – warmwatervoorraad na 2 tot 3 uur weer aangevuld. Het liefst laten wij de boilers het water opwarmen als de stroom het goedkoopst en duurzaamst is: overdag als de zon schijnt of ’s nachts in het daltarief. Helaas kan dat nog niet. Met het toepassen van slimme technieken zou het toch mogelijk moeten zijn om de boilers te koppelen aan het aanbod van goedkope of zelfs gratis duurzame stroom van mijn eigen zonnepanelen? Ik heb er mijn hobbyproject van gemaakt.

Het liefst laten wij de boilers het water opwarmen als de stroom het goedkoopst en duurzaamst is: overdag als de zon schijnt of ’s nachts in het daltarief.

 

elektriciteitsverbruik februari def

Toelichting: mijn elektriciteitsverbruik op een gemiddelde doordeweekse dag. De piek in de ochtend is het verbruik van de elektrische boilers.

Smart charging: hip en happening
Anno voorjaar 2016 is de elektrische auto niet meer uit ons straatbeeld weg te denken. Het is niet meer de vraag of maar wanneer de elektrische auto volledig doorbreekt. Met de groei naar een miljoen elektrische auto’s heeft Nederland een omvangrijke buffer om duurzame energie uit bijvoorbeeld zon en wind in op te slaan. Net als met het slim koppelen van zonnepanelen aan mijn elektrische boilers thuis geldt hetzelfde principe op grote schaal voor elektrische auto’s. Door de elektrische auto op te laden om het moment dat er aanbod is van duurzame energie uit bijvoorbeeld zon en wind wordt de elektrische auto een enorme katalysator voor de zo geambieerde transitie naar duurzame energie. Het wordt daardoor namelijk steeds interessanter om elektrisch te rijden om dat die geschikt is voor (het opslaan van) duurzame energie. En vice versa.

Het slim laden van elektrische voertuigen, ook wel smart charging, is hip en happening. De EV professional kan het haast niet zijn ontgaan. Onder andere ElaadNL ontwikkelde een mooi filmpje dat het potentieel en toepassing van smart charging uitlegt. In februari doken ook verschillende media er bovenop, onder andere met een item in het achtuurjournaal over het ontstaan van flexibele energietarieven.

Elektrisch rijden op stroom uit zon en wind. Niemand die daar tegen kan zijn. We staan echter pas aan het begin van de ontwikkeling van smart charging. Verschillende vragen komen op. Wat levert het op? En hoe gaan we dat realiseren?

‘Gratis’ stroom
Wat smart charging oplevert is in mijn optiek vrij eenvoudig. Hoe meer smart charging een gemeengoed wordt hoe eenvoudiger wordt om de elektrische auto te laden op duurzame stroom uit zon en wind. Voor particulieren en bedrijven wordt het daardoor de komende jaren nog aantrekkelijker om te investeren in zonnepanelen. Zonnestroom kun je immers vandaag de dag nog salderen. Op termijn wordt het echter vooral aantrekkelijk om de stroom ergens op te slaan en later te gebruiken: in je elektrische auto. Je laadt je elektrische auto dan op ‘gratis’ stroom, uit je eigen zonnepanelen.

openbaar laden

Door een laadrevolutie
Dan de vraag, hoe gaan we ‘gratis’ stroom realiseren? Het antwoord is minder eenvoudig. Ik denk dat het vraagt om een laadrevolutie.

Eén van de mogelijkheden die smart charging biedt is om een publieke laadpaal te zien als een middel in het energiesysteem in plaats van een doel op zich.

Ten eerste is voldoende adequate publieke laadinfrastructuur nodig: alleen dan wordt het mogelijk om de volgende betaalbare generatie van volledige elektrische auto’s slim te gebruiken. Om dat mogelijk te maken is een andere benadering van publiek laden nodig die gericht is op grootschalige uitrol om op korte termijn 200.000 elektrische auto’s te kunnen bedienen. Hoe houdbaar is daarbij het huidige model waarbij een CPO ‘gedwongen’ is risicodragend te investeren in een laadpaal met een onzeker gebruik? Eén van de mogelijkheden die smart charging biedt is om een publieke laadpaal te zien als een middel in het energiesysteem in plaats van een doel op zich. Daardoor veranderen financiële stormen en verandert de benadering voor een (publieke) investering een publieke laadinfrastructuur.

Ten tweede vraagt smart charging om de ontwikkeling van slimme technieken en marktmodellen die het mogelijk maken om zonne- en windenergie te koppelen aan de elektrische auto. Vooral ook als een particulier niet op eigen terrein kan laden en wel zonnepanelen heeft. Op eigen dak of bijvoorbeeld in een coöperatie. De werelden van elektrisch vervoer en energievoorziening worden hierdoor met elkaar verweven. Daardoor gaan rollen van overheden, energieleveranciers, marktpartijen en ook netbeheerders veranderen.

Laten we als EV- en energiesector het lef en durf tonen om de droom om te elektrisch te rijden op 100% duurzame energie te realiseren.

In mijn dagelijkse praktijk zie ik veel bedrijven, overheden, ondernemers en ook individuen vol enthousiasme werken aan smart charging. Laten we als EV- en energiesector het lef en durf tonen om de droom om te elektrisch te rijden op 100% duurzame energie te realiseren.

En bij mij thuis? Daar gaan dit voorjaar de zonnepanelen het dak op en hoop ik snel een slimme toepassing te vinden die het mogelijk maakt om de elektrische boilers daaraan te koppelen.

 

Het EV beleid van gemeenten doet er toe

In 2014 voerden APPM en Decisio onderzoek uit naar de effectiviteit van EV-beleid van Nederlandse gemeenten i.o.v. de provincie Noord-Holland i.s.m. Coast-to-Coast EV. In het najaar van 2015 schreven we een paper voor het Nationaal Verkeerskundecongres. Dit paper werd publicatie van de maand op Nederland Elektrisch.

Download het hier het paper: Het beleid van gemeenten voor elektrisch vervoer doet er toe, NVC 2015.

Download hier het volledige rapport van het onderzoek uit 2014: De gemeente elektrisch, 2014.

Download hier het door EVS28 (Seoul, Zuid-Korea) gehonoreerde paper in 2015: The council going electric, EVS28.

Nederland Elektrisch schreef hierover als volgt:

‘Het beleid van gemeenten voor elektrisch vervoer doet er toe’ is de titel van het onderzoek naar de effectiviteit van beleidsmaatregelen op het domein van elektrisch vervoer door gemeenten. Sinds medio 2012 is het aantal elektrische auto’s gegroeid van 5.000 naar 60.000 medio 2015.

Beleidsmakers en autofabrikanten zien een point of no return; zij gaan voor elektrisch rijden. Ook gemeenten merken hiervan de effecten. Bewoners komen naar de gemeente voor een laadpaal in de openbare ruimte. Daarnaast zijn er gemeenten die omwille van klimaat-, lucht-, en geluidsdoelstellingen zelf EV stimuleren. Dit onderzoek van APPM, Decisio en de Vrije Universiteit geeft inzicht in de resultaten.

Amsterdam in 2012 heeft inzicht gegeven in de effectiviteit die beleidsmaatregelen van gemeenten hebben op het aantal elektrische auto’s. Dit onderzoek is herhaald en de volgende beleidsmaatregelen hebben een significant effect op het aantal elektrische auto’s: openbare Laadinfrastructuur en subsidies voor de aankoop van een elektrische auto. In vergelijking tot 2012 is het aandeel van de gemeente als launching customer afgenomen. Op het Nationaal Verkeerdecongres 2015 presenteerde APPM de onderzoeksresultaten.

 

Keuze Schiphol verdubbelt aantal elektrische taxi’s in Nederland

Onderstaand artikel verscheen in de APPM nieuwsbrief nr. 20, zomer 2014: Keuze Schiphol verdubbelt aantal elektrische taxi’s in Nederland, APPM nieuwsbrief 20 – zomer 2014.


Meer dan honderd elektrische taxi’s gaan het vervoer van en naar Schiphol verzorgen. Dat is het spectaculaire resultaat van de voorgenomen gunning van de nieuwe taxiconcessie op de luchthaven. Hiermee is het aantal elektrische taxi’s in Nederland in één klap meer dan verdubbeld. Dat is van grote betekenis. Voor de luchthaven, de regio, de taxibranche en natuurlijk voor de luchtkwaliteit.

Het resultaat van de aanbesteding overtrof ieders verwachting

Met het elektrificeren van taxivervoer is veel milieuwinst te behalen, zo concludeerden het Formule E-team en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl ). Er was dan ook een landelijke subsidieregeling in het leven geroepen om initiatieven van dien aard te ondersteunen, ‘Maar deze subisidie werd nauwelijks benut’.

Kansrijke projecten 
Decisio, onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van economische vraagstukken, en APPM werden gevraagd op zoek te gaan naar kansrijke projecten die resulteren in meer elektrische taxi’s op straat.’ In een drie maanden durende tour langs onder andere opdrachtgevers en taxibedrijven stelden we een lijst op met een twaalftal kansrijke projecten. Samen met MRA Elektrisch, RVO en het Formule E-team kwamen Het resultaat van de aanbesteding overtrof ieders verwachting we tot de conclusie dat Schiphol de plek zou moeten zijn om met elektrische taxi’s te gaan rijden.

Kwaliteitseisen
Schiphol stond op dat moment aan de vooravond van de aanbesteding van haar nieuwe taxiconcessie. Vanuit ons enthousiasme en geloof in de mogelijkheden van elektrisch vervoer hebben we de luchthaven bijgestaan. In nauwe samenwerking verkenden we de haalbaarheid. Is de kwaliteit van de elektrische taxi bijvoorbeeld wel zodanig dat hij voldoet aan de eisen die reizigers stellen? Denk dan aan comfort, ruimte voor bagage en bereik. En zouden er wel voldoende taxiondernemers inschrijven op een ‘zero-emissie’-uitvraag? Schiphol toonde ambitie en besloot in de tender een zero-emissie criterium op te nemen. Wij adviseerden over het emissiedeel in deze tender.

Verwachtingen overtroffen 
De taxibedrijven konden met drie duurzaamheidsklassen inschrijven: van Euro IV-voertuigen (hoogste EU-emissiestandaard voor voertuigen) tot zero emissie, waarbij taxibedrijven die het schoonste zouden rijden de meeste punten konden verdienen. Het resultaat van de aanbesteding overtrof ieders verwachting. De gedachte was dat de ondernemers zouden komen met een wagenpark dat voor 20 tot 30% elektrisch zou zijn. De score viel veel hoger uit en inschrijvers boden zelfs volledig elektrisch vervoer aan. De winnaars van de voorlopige gunning, het is nog niet definitief en er kan nog bezwaar worden gemaakt, zijn Zorgvervoercentrale Nederland B.V. (ZCN), Willemsen-de Koning B.V. en Bergisch, Boekhoff & Frissen B.V. (BBF). De concessie start deze zomer. De vervoerders zetten gezamenlijk ruim 100 Tesla’s Model S in om het taxivervoer op de luchthaven te verzorgen. De Tesla S is een fraai vormgegeven, comfortabele elektrische auto, met een bereik van 500 kilometer.

Voor de luchthaven is dit een mooie kans om te laten zien dat ze echt werk maakt van innovatie en duurzaamheid

Uitstraling
In heel Nederland rijden circa 50 elektrische taxi’s, nu komen er plotseling meer dan 100 bij. Het Schiphol-project is daarmee het predicaat ‘pilot’ ruimschoots ontstegen. Voor de luchthaven is dit een mooie kans om te laten zien dat ze echt werk maakt van innovatie en duurzaamheid. De hele regio profiteert mee van deze uitstraling, want is het niet een bijzondere ervaring voor een buitenlandse bezoeker aan de Randstad om met een geruisloos zoevende elektrische bolide naar zijn bestemming gereden te worden? Ook opent dit succes andere taxibedrijven de ogen. Schiphol is in taxi-land de kip met de gouden eieren, maar dat er een sluitende business case mogelijk is voor 100% elektrisch vervoer had niemand van tevoren durven dromen.

En voor ons?
Natuurlijk hebben we dit niet in ons eentje gedaan. Maar we zijn er trots op dat we een belangrijke, strategische bijdrage hebben kunnen leveren aan emissieloos taxivervoer van en naar de luchthaven.